Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki düzenlemeleri takip etmek ve değerlendirmekle sorumlu olan TBMM’den 24, Avrupa Parlamentosu’ndan ise 25 asil ve 24 yedek milletvekilinden oluşan Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu (KPK), iki yıl aradan sonra ilk kez Ankara’daki bir otelde toplandı.
AP’DEN SADECE 5 KATILIM
Komisyon Eşbaşkanı AKP İstanbul Milletvekili İsmail Emrah Karayel, toplantının daha önceki gibi TBMM’de değil de bir otelde gerçekleştirilmesini Cumhuriyet’e, “Meclis’teki toplantı salonunun dolu olmasıyla” açıkladı. En dikkat çekici durum ise AP milletvekillerinin katılım oranının oldukça düşük kalmasıydı. Sadece 5 vekil toplantıda yer aldı; bu sayı, son dönemde kaydedilen en düşük katılım oldu. Katılanlardan dördü asil, biri yedek vekilden oluşuyordu. Bu isimler arasında toplantıyı yöneten Yunan milletvekili Emmanouil Kefalogiannis de bulunuyordu. Üç katılımcı, Türkiye’nin ilişkilerinin olumlu olduğu Polonya’nın milletvekilleri iken, AP’den katılan diğer isim ise Bulgaristan Milletvekili İlhan Küçük oldu.
AB’YE FETÖ VE PKK ELEŞTİRİSİ
Karayel, toplantının açılışında KPK’nin Türkiye-AB ilişkilerindeki zorlukların aşılmasında önemli bir işlev gördüğünü belirtti. Ayrıca “PKK ve FETÖ’nün AB üye ülkelerinde varlık göstermesini ve bu durumun AB tarafından adeta bir üs olarak kullanılmasını derin bir üzüntüyle karşılıyoruz” dedi.
İMAMOĞLU GÜNDEMDE
Yunan eşbaşkan Kefalogiannis ise, “Aslında bu toplantı Nisan 2025 için planlanmıştı. Belediye başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından AP toplantıyı erteledi. Ancak bir yıl aradan sonra yeniden bir araya gelip ilişkilerimizi tartışmaktan memnunuz” şeklinde konuştu. Kefalogiannis geçtiğimiz hafta Ekrem İmamoğlu’ndan bir mektup aldığını ifade ederek, “Mektubunda tutukluluk koşulları ve devam eden yargı sürecinde yaşadığı zorluklarla ilgili beni bilgilendirdi. Savcılar kendisi için toplamda 2 bin 352 yıla kadar hapis cezası talep ediyor. Ayrıca pek çok başka belediye başkanının da tutuklandığına ve yerlerine kayyum atandığına dikkat çekti. Türk mevkidaşlarımızla yapacağımız görüşmede bu konuları gündeme almamız gerektiğini rica etti” dedi. Yunan milletvekili ayrıca Avrupa Birliği’nin tepki gösterdiği Libya anlaşmasının da “önemli bir sorun” olduğunu belirtti.
‘GÖÇ KONUSUNDA İŞBİRLİĞİ’
AB Dönem Başkanı İrlanda adına konuşan İrlanda’nın Ankara Büyükelçisi Clare Brosnan, “Türkiye ile rekabet edebilirlik, değerler ve güvenlik konularında sürekli etkileşimde bulunmaya ilgi duyuyoruz. AB ve Türkiye; düzensiz göç, göç yönetimi, terörle mücadele, halk sağlığı, iklim değişikliği ve bölgesel güvenlik gibi birçok ortak zorluk konusunda zengin bir işbirliği geçmişine sahiptir” ifadelerini kullandı. Brosnan bunun yanı sıra “Değerler bağlamında birlikteliğimiz; insan onuruna saygı, özgürlük, demokrasi, eşitlik, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygıyı savunmaktadır” dedi.
‘VİZE SERBESTİSİ ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR’
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Aivo Orav işbirliğine vurgu yaparken Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay ise Made in EU sürecinde AP’nin desteğini istedi. Libya konusunda Komisyon eşbaşkanına yanıt vererek “Türkiye ve Libya egemen ülkelerdir” ifadesini kullandı. Vize serbestisi hakkında bazı düzenlemelerin masaya yatırıldığını belirten Bozay teknik konular üzerinde Türkiye ile AB arasında çalışmaların sürdüğünü sözlerine ekledi.
AKP’Lİ VEKİLDEN YUNAN EŞBAŞKANA SORU
KPK üyeleri sırayla söz alırken ilk olarak AKP Gaziantep Milletvekili Ali Şahin konuştu. Şahin Yunan eşbaşkanın İmamoğlu ile ilgili yaklaşımını eleştirerek Yunanistan’da yolsuzluk gibi nedenlerle tutuklanan siyasetçi ve belediye başkanlarının varlığını hatırlattı; “Bu süreçte AB’nin Yunanistan’a yaklaşımı demokrasi mi yoksa yolsuzlukların Sayıştay denetimleriyle engellenmesi üzerine mi olmuştur?” diye sordu. Kefalogiannis ise “Avrupa ülkelerinde ya da komşu ülkelerde belediye başkanlarının sırayla tutuklandığına dair herhangi bir örnek görmediklerini” belirterek gazetecilere yönelik de kayyum atama durumu olmadığını ifade etti. Ali Şahin buna karşın sorusuna yanıt alamadığını söyledi.
‘YARGI SİYASETE MÜDAHALE EDİYOR’
Daha sonrasında YENİ Parti İzmir Milletvekili Salih Uzun söz aldı. Uzun çok yaygın şekilde seçilmiş kişilerin tutuklu yargılanması durumu ile karşı karşıya olduklarını ifade ederek bunu yargının siyasete müdahalesi olarak değerlendirdiklerini dile getirdi. Bu konuyu burada açmanın ve tartışmayı Türkiye’nin iç meselelerinin yabancılara şikayet edilmesi gibi algılanmaması gerektiğinin altını çizdi; çünkü adil seçimlerin sadece ülkelerin iç meselesi olarak düşünülemeyeceğini vurguladı.
POLONYA’DAN İKİ FARKLI PERSPEKTİF
Polonyalı milletvekili Joanna Scheuring Wielgus Türkiye’ye yönelik eleştirilerini dile getirerek belediye başkanlarının seçime girdiği dönemlerde suçlamaların olmadığını belirtti ve AB üyesi ülkelerde bu kadar büyük ölçekte tutuklamaların gerçekleşmediğini vurguladı. LGBTİ+ bireylerin tutuklanmasını ve Halk TV’ye el konulmasını da eleştirdiği konuşmasında Wielgus Anayasa’ya göre Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir sonraki seçimde aday olamayacağını hatırlattı.
Bir başka Polonyalı vekil Maciej Wasik de “Hukukun üstünlüğüne karar veren kimdir?” diyerek AB’nin demokrasinin ve hukukun üstünlüğünün tam anlamıyla yaşandığı bir cennet olmadığını dile getirdi.
‘AKP’YE DOSYA AÇILDI MI?’
YENİ Parti İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın ise “İBB bize geçtikten sonra bin 200 Sayıştay incelemesinden geçtik ama peki bizden önce İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni yöneten AKP ile ilgili tespit ettiğimiz 90 yolsuzluk dosyasını herhangi bir savcı cesaret edip açabildi mi? Bizden önce Ankara Belediyesi’ni yöneten kişi hakkında yaptığımız 47 yolsuzluk soruşturması açıldı mı? Hayır!” şeklinde konuştu. CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü de temel değerlere vurgu yaptı.
‘ENDİŞELERİ ANLIYORUZ AMA…’
AKP Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı ise “AB’nin demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konusundaki endişelerini anlıyoruz; bunlar açıkça tartışılabilir ancak üyelik müzakerelerimizin ilerlemesini engelleyen siyasi tıkanıklıkları haklı çıkarmak için kullanılmamalıdır” dedi ve KPK’nın bugünkü 82’nci toplantısının sona ereceğini duyurdu.
